شرک فقط این نیست که انسان در برابر بت چوبی یا سنگی سجده کند. هرجا برای غیر خدا استقلالی در ذات، صفت یا فعل قائل شویم، از حقیقت توحید فاصله گرفته‌ایم.
اگر کسی موجودی را در اصل وجود، مستقل از خدا بداند، گرفتار شرک در ذات شده است. اگر علم، قدرت یا کمال موجودات را بی‌نیاز از خدا تصور کند، در صفات دچار خطا شده است. و اگر اثرگذاری اسباب را مستقل بپندارد، در افعال به شرک نزدیک شده است.
اسباب در عالم وجود دارند و انسان وظیفه دارد از آن‌ها استفاده کند؛ اما سبب، مستقل از مسبب‌الاسباب نیست. دارو اثر می‌گذارد، تلاش نتیجه می‌دهد و انسان تصمیم می‌گیرد، ولی هیچ‌یک از این‌ها بیرون از اراده و فیض خداوند استقلال ندارند.
توحید یعنی دیدن اسباب، بدون غفلت از خدا؛ پذیرفتن نقش موجودات، بدون نسبت‌دادن استقلال به آن‌ها.