در ادامهٔ مباحث نور، از روایات مربوط به «اوّل ما خلق الله» سخن می گوییم. در این روایات، نخستین آفریدهٔ الهی، حقیقتی نورانی معرفی شده است که در بیان‌های مختلف با حقیقت محمدیه ارتباط دارد.

مقصود از این تعبیر، تقدم زمانیِ یک جسم یا موجود مادی نیست؛ بلکه سخن از نخستین مرتبهٔ ظهور و دریافت فیض الهی است. پیش از عالم ماده و صورت‌های محدود، حقیقتی نورانی به ارادهٔ خداوند ظهور یافته است.

این حقیقت، مستقل از خدا نیست؛ همان‌گونه که نور چراغ از چراغ جدا نیست اما خود چراغ نیز نیست. هر فضیلتی که برای پیامبر اکرم و اهل‌بیت علیهم‌السلام بیان می‌شود، در طول توحید است، نه در برابر آن.

خداوند مبدأ مطلق است و پیامبر و اهل‌بیت، مظاهر برتر هدایت و واسطه‌های فیض او هستند. از این منظر، شناخت مقام پیامبر، انسان را از خدا دور نمی‌کند؛ بلکه اگر درست فهمیده شود، راه شناخت فیض و هدایت الهی را روشن‌تر می‌سازد.