«وَهُوَ الَّذِي فِي السَّمَاءِ إِلَٰهٌ وَفِي الْأَرْضِ إِلَٰهٌ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْعَلِيمُ»

خداوند در آسمان معبود است و در زمین نیز معبود. این تعبیر فقط به معنای آن نیست که خداوند در دو مکان پرستش می‌شود؛ بلکه نشان می‌دهد که مبدأ الوهیت و حقیقت وجود در سراسر عالم یکی است.

هیچ موجودی در ذات، صفات و افعال خود استقلال حقیقی ندارد. موجودات، در اصلِ هستی و در آثار هستی، به خداوند وابسته‌اند. علم، قدرت، حیات، اراده و هر کمالی که در مخلوقات دیده می‌شود، از خود آن‌ها نیست؛ بلکه پرتوی از فیض الهی است.

ازاین‌رو، جهان را نمی‌توان مجموعه‌ای از موجودات مستقل در برابر خدا دانست. عالم، «آیه» و «آینه» است؛ یعنی هم نشانهٔ خداست و هم به اندازهٔ ظرفیت خود، حقیقت او را نشان می‌دهد. هر موجودی به اندازهٔ محدودیت وجودی خویش، پرتوی از کمال الهی را آشکار می‌کند.

اشتباه از آنجا آغاز می‌شود که انسان برای مخلوق، سهمی مستقل از وجود و اثر قائل شود. اگر برای موجودی وجودی جدا از افاضهٔ خدا تصور کنیم، در حقیقت برای خداوند نوعی زایش و تولید قائل شده‌ایم؛ درحالی‌که قرآن می‌فرماید:

«لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ»

مخلوقات فرزندان خدا به معنای جداشده و مستقل نیستند؛ آن‌ها ظهور و تجلی ارادهٔ او هستند.