راه معنوی، از آزمون خالی نیست. قرآن کریم می‌فرماید:
«أَحَسِبَ النَّاسُ أَن یُترَکُوا أَن یَقُولُوا آمَنّا وَهُم لَا یُفتَنُونَ» آیا مردم گمان کرده‌اند همین که گفتند ایمان آوردیم، رها می‌شوند و مورد آزمایش قرار نمی‌گیرند؟ سوره عنکبوت، آیات ۲ و ۳
در روایت نقل‌شده از امام باقر علیه‌السلام نیز مؤمنان به دانه‌های گندم تشبیه شده‌اند که از زوائد و ناخالصی‌ها جدا می‌شوند:
«وَاللَهِ لَتُمَیَّزُنَّ… کَما یُغَربَلُ الزُّؤانُ مِنَ القَمحِ.»
خطر اصلی تنها دشواری‌های بیرونی نیست؛ غرور به عبادت، سرعت پیشرفت یا حال معنوی نیز می‌تواند انسان را آسیب‌پذیر کند.
در برابر این خطر، تضرع و انقطاع معرفی شده است؛ یعنی انسان خود را بی‌نیاز از لطف خدا نداند و پیوسته از او یاری بخواهد. گریه در اینجا نشانه ضعف بی‌ثمر نیست؛ اظهار عجز و نیاز است.
یک قطره اشک، اگر از صدق و نیاز برخاسته باشد، می‌تواند گره‌هایی را باز کند. مقصود، ارزش ظاهری اشک نیست؛ بلکه حقیقتی است که پشت آن قرار دارد: انسان بداند با تکیه بر توان خود، از آزمون‌های نفس و شیطان ایمن نیست.