متن عربی با اعراب

هُوَ أَفْقَهُ مِنْهُ.
وَكُلُّ وَاحِدٍ مِنَ النَّاسِ يَسْتَخْرِجُ مِنْ بِحَارِ مَعَانِي كَلَامِهِمْ عَلَيْهِمُ السَّلَامُ عَلَى مِقْدَارِ غَوْصِهِ وَاسْتِيعَابِهِ.
وَكَذٰلِكَ لِلْعِلْمَيْنِ دَوْرٌ فَعَّالٌ فِي فَهْمِ كَلَامِ الْحُكَمَاءِ وَالْبُلَغَاءِ مِنْ غَيْرِ الْمَعْصُومِينَ أَيْضًا؛ فَإِنَّ كَلَامَهُمْ يَشْتَمِلُ عَلَى طَرَائِفَ وَظَرَائِفَ لَا تُدْرَكُ إِلَّا بِهِمَا.
إِذًا فَلَا بُدَّ لِطَالِبِ الْمَعَارِفِ الْإِلٰهِيَّةِ وَأَسْرَارِ الْعُلُومِ النَّبَوِيَّةِ وَالْجَعْفَرِيَّةِ مِنْ تَعَلُّمِ الْمَعَانِي وَالْبَيَانِ تَعَلُّمًا نَظَرِيًّا، وَاسْتِخْدَامِهِمَا تَطْبِيقِيًّا.

پاورقی

ر.ك: بِحَارُ الْأَنْوَارِ، ج ۲، ص ۱۶.

ترجمهٔ روان

چه‌بسا کسی که دانش دینی را حمل می‌کند، اما مخاطب او از خودش داناتر و فقیه‌تر باشد.
هر کس به اندازهٔ ژرف‌نگری و توان فهم خود، از دریای معانی سخنان اهل‌بیت(ع) بهره و گوهر استخراج می‌کند.
علم معانی و بیان در فهم سخنان حکیمان و سخنورانِ غیرمعصوم نیز نقشی مؤثر دارند؛ زیرا سخنان آنان دارای نکته‌ها و ظرافت‌هایی است که بدون این دو دانش به‌درستی درک نمی‌شود.
بنابراین، کسی که در پی شناخت معارف الهی و رازهای علوم نبوی و جعفری است، باید علم معانی و بیان را هم به‌صورت نظری بیاموزد و هم به‌صورت عملی به کار ببرد.

شرح

تعبیر «دریای معانی» نشان می‌دهد که سخنان معصومان(ع) دارای ژرفا و لایه‌های متعدد است؛ میزان بهره‌مندی هر فرد به دانش، دقت و توان تحلیل او بستگی دارد.
نویسنده علم بلاغت را فقط ابزاری برای قرآن و حدیث نمی‌داند؛ بلکه آن را برای فهم سخنان حکیمان و ادیبان نیز لازم می‌شمارد.
یادگیری نظری یعنی شناخت قواعد علم معانی و بیان؛ کاربرد عملی یعنی تشخیص و تحلیل این قواعد در آیات، روایات، خطبه‌ها و متن‌های ادبی.