در عرفان عملی، شریعت و حقیقت دو مسیر جدا یا رقیب نیستند. حقیقت، از راه شریعت حاصل می‌شود؛ و شریعتِ بی‌روح نیز به مقصد درونی خود نمی‌رسد.

این معنا در یک جمله فشرده شده است:

مراد از شریعت، فقط مجموعه‌ای از اعمال عبادی نیست؛ بلکه معیار سنجش همه رفتارها، حالات و حتی خواطر انسان است. سالک باید عمل، حال درونی و اندیشه‌های خود را با کتاب و سنت بسنجد. بنابراین هر احساس خوشایند، هر تجربه درونی و هر فکری، بدون سنجش، نشانه حقیقت نیست.

این اصل، یک قاعده مهم برای عرفان عملی به دست می‌دهد: تجربه درونی، معیار نهایی خود نیست. انسان باید نسبت به خواطر خود بدگمان باشد و آن‌ها را با میزان دین ارزیابی کند.

سلوک فقط شرکت در جلسات ذکر، انجام اوراد یا خلوت‌های معنوی نیست. سلوک، تنظیم متن زندگی بر پایه عبودیت معرفی می‌شود: رفتار فردی، روابط اجتماعی، ارتباط با همسر و فرزند، تدبیر خانه، کسب‌وکار و رعایت حقوق دیگران.

سلمان فارسی به خانه ابو‌الدرداء رفت و دید همسر او از بی‌توجهی شوهرش به زندگی و خانواده رنج می‌برد. ابو‌الدرداء روزه‌دار بود و می‌خواست شب را به عبادت بگذراند. سلمان به او گفت:

پروردگارت بر تو حقی دارد، بدنت بر تو حقی دارد و خانواده‌ات نیز بر تو حقی دارند؛ پس حق هر صاحب حقی را ادا کن.

وقتی این ماجرا به پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله گزارش شد، گفتار سلمان تأیید شد.

این داستان، یک اصل بنیادی را روشن می‌کند: هیچ‌کس نمی‌تواند به بهانه عرفان و عبادت، حق بدن، همسر، فرزند، مردم یا تعهدات اجتماعی خود را نادیده بگیرد. در این دستگاه، سلوکِ حقیقی نه گریز از زندگی، بلکه الهی کردن زندگی است.