در پست قبل، از حفظ فرصت سخن گفتیم. یکی از فرصت‌های روشن زندگی، آغاز روز است؛ زمانی که هنوز گفتگوها، خبرها و مسئولیت‌های گوناگون، توجه ما را میان خود تقسیم نکرده‌اند. شیوه ورود به روز، می‌تواند در جهت‌دادن به آن مؤثر باشد.

در آداب ذکر، فاصله پس از نماز صبح تا طلوع آفتاب، جایگاه ویژه‌ای دارد. این زمان، فرصتی برای ذکر، تسبیح و تلاوت قرآن دانسته شده است؛ فرصتی که شایسته است تا حد امکان از پراکندگی حفظ شود.

قرآن می‌فرماید:

صبح می‌تواند زمان تجدید عهد باشد. پیش از ورود به کارها، انسان بار دیگر به یاد می‌آورد که برای چه زندگی می‌کند و مسئولیت‌های امروز را در چه جهتی باید انجام دهد. چنین توجهی، درس و کار را نیز به مقصدی روشن‌تر پیوند می‌زند.

برای طلبه، این فرصت ارزش عملی فراوانی دارد. او می‌تواند روز را با نماز، قرآن و ذکر آغاز کند و سپس با توجهی جمع‌تر به مطالعه وارد شود. مقصود آن است که نخستین ساعات بیداری، سهمی از یاد خدا داشته باشند؛ نه اینکه تمام روز، تا رسیدن شب، از آن بی‌بهره بگذرد.

البته شرایط زندگی همیشه یکسان نیست. سفر، بیماری یا کاری ضروری ممکن است امکان اجرای کامل برنامه را از انسان بگیرد. برای چنین موقعیت‌هایی نیز حفظ ذکر در زمان نزدیک‌تر یا تقسیم آن در طول روز لازم است. بنابراین، مانع واقعی نباید به رهاشدن اصل برنامه بینجامد.

مراقبت دیگری نیز لازم است: خلوت صبحگاهی نباید به بی‌اعتنایی به مسئولیت‌های واجب تبدیل شود. کسی که برای یاد خدا وقت می‌گذارد، باید نسبت به حق دیگران نیز حساس‌تر باشد. همین توجه است که برنامه معنوی را با زندگی هماهنگ می‌کند.

تمرین این هفته، فراهم‌کردن مقدمات یک صبح آرام‌تر است. از شب قبل، زمان و مکان مشخصی برای قرآن و ذکر در نظر بگیر. پس از نماز، پیش از ورود به اشتغال‌های غیرضروری، آن فرصت را حفظ کن. اگر برنامه کامل انجام نشد، باقیمانده آن را در زمان مناسب دنبال کن.

در پایان روز بررسی کن که آیا این آغاز، در رفتار تو نیز اثری گذاشته است: شنیدن بهتر، سخن‌گفتن سنجیده‌تر یا توجه بیشتر به حق نزدیکان. پست بعد، همین پیوند میان عبادت و رفتار با نزدیکان را دنبال خواهد کرد.