در پست نخست از نیت گفتیم؛ اما نیت، اگر پیوسته تازه نشود، زیر غبار روزمرگی کم‌رنگ می‌شود. ذکر، همان رشته‌ای است که لحظه‌های پراکنده زندگی را دوباره به یک مقصد وصل می‌کند.

ذکر فقط تکرار لفظی نیست. ذکر یعنی انسان در میان درس، گفتگو، بازار، خلوت و خستگی، خود را در محضر خدا ببیند. زبان با «لا إله إلا الله»، «صلوات» و استغفار بیدار می‌شود؛ اما مقصود نهایی آن است که دل نیز از غفلت بیرون بیاید.

گاهی سالک از بی‌حالی، قبض یا سنگینی دل شکایت می‌کند. در چنین زمان‌هایی، نباید راه را رها کرد. همان‌گونه که بدن با تمرین آرام‌آرام توان می‌گیرد، دل نیز با مداومت بر ذکر زنده می‌شود. ذکرِ کم اما دائمی، از شورهای زودگذر و ناپایدار سودمندتر است.

ذکر را به زمان‌های مشخص زندگی گره بزن: پس از نماز، هنگام حرکت، پیش از خواب و در لحظه‌هایی که ذهن به آشفتگی می‌افتد. مهم این است که ذکر، از یک عمل مناسبتی به همراه همیشگی انسان تبدیل شود.

قرآن می‌فرماید:

آرامش دل، با زیادشدن امکانات بیرونی به دست نمی‌آید؛ با بازگشت پیوسته دل به صاحب حقیقی آن حاصل می‌شود.