پایگاه نشر سیاه‌مشق‌ها، گفتگوها، اندیشه ها، اخبار و اطلاع رسانی‌ها

حقیقت اسلام ناب از دیدگاه امام خمینی (ره)

  • ۱۷۵

از دیدگاه امام خمینی (ره) اساس و چکیده‌ی اسلام ناب، «توحید» است.

توضیح آنکه؛ در بدو امر، مفهوم توحید مفهومی آشنا است که فقط به حوزه‌ی باورها مربوط است. امام خمینی(ره) کلمه‌ی توحید و توحید کلمه را عصاره‌ی اسلام و مقصد انبیا می‌دانند. ایشان با نگاه دقیق خود این مفهوم را به گونه‌ای تشریح می‌کنند که قابلیت جریان و تاثیر عمیق در همه‌ی شئون جامعه را خواهد داشت.

امام خمینی(ره): کافی نیست که ما و شما در یک محفلی جمع بشویم و در جاهای دیگر هم همین طور، لکن آن مقصدی که مقصد اسلام است و مورد امر خدای تبارک و تعالی است و همه‌ی انبیا برای آن مقصد آمده اند از آن مقصد غفلت بشود. باید گفتارها، انسان را برساند به معنویات و برساند به توحید کلمه و کلمه‌ی توحید.      صحیفه، ج۱۴، ص۱۵۲.

 

امام خامنه‌ای نیز در این‌باره می‌فرمایند: لُب روح و حقیقت اسلام، توحید است.

 

اما توحید از نظر ایشان: توحید پدیده‌ای از جنس فعل و به معنای یکی کردن است.

توضیح آنکه؛ توحید از ماده‌ی "و ح د" در باب تفعیل استفاده شده و به معنای یکی شدن و یکی کردن است. یعنی وقتی دو چیز را با هم یکی کنیم به این عمل توحید گویند‌. در نتیجه، اصولا توحید پدیده‌ای از جنس شدن، فعل و کنش است. امام خمینی(ره) در این باب در کتاب آداب الصلاة می‌نویسند:

به عقیده‌ی نویسنده‌ جمیع علوم عملی است حتی علم توحید. شاید از کلمه‌ی توحید که تفعیل است عملی بودن آن نیز استفاده شود؛ چه که به حسب مناسبات اشتقاق، توحید از کثرت رو به وحدت رفتن و جهات کثرت را در عین جمع مستهلک و مضحل نمودن است. 

 

در واقع توحید یک چهره‌ی دانشی (اثباتی) دارد و یک چهره‌ی کنشی (ثبوتی).

در بعد اول صحبت از برهان  و انواع ادله‌ی عقلی و نقلی است و در بعد دوم صحبت از جریان توحید در متن واقعیت زندگی اجتماعی است.

مقام معظم رهبری در این‌باره می‌فرمایند: توحید یک امتداد اجتماعی دارد، یک امتداد سیاسی دارد، لااله‌الا‌الله فقط در تصورات و فروض فلسفی و عقلی منحصر و زندانی نمی‌ماند و می‌آید در کف جامعه تکلیف حام را معین ‌می‌کند، تکلیف مردم را معین می‌کند.

 

یکی از فرق‌های مهم مکتب امام با سایر مکاتب امام با سایر مکاتب در تبیین توحید است. امام وجهه‌ی فعل بودن توحید را پررنگ‌تر می‌بیند ولی در سایر مکاتب بیشتر از زاویه‌ی برهان و استدلال به این مفهوم می‌نگرد. البته توحید به معنای فعل بودن، مبتنی بر برهان غیر قابل خدشه بر توحید به معنای دانشی آن است.

مسجد در دیدگاه امام خمینی(ره)

اخبار و اطلاع رسانی

مسجد؛ فعال ترین و اصیل ترین نهاد دینی

مسجد از فعال ترین و اصیل ترین نهادهای دینی است که به عنوان مهم ترین کانال ارتباطات اجتماعی، همواره به عنوان منبع حرکت های فرهنگی و معنوی عمل کرده و نه تنها در بُعد تزکیه ی معنوی، بلکه به عنوان منبع دانش و اطلاعات مربوط به جامعه، آحاد مردم را تغذیه می کرده است. نقش کلیدی این نهاد عظیم، با هجرت پیامبر به مدینه و تاسیس مسجد قُبا شروع شد و پس از گذشت قرن ها از آن روز، این مکان مقدس و عظیم الشان هنوز هم اصلی ترین پایگاه و نهاد اسلامی در سطح جهان به شمار می رود.

در ایران هم مسجد مکانی برای صرف عبادت حضرت پرودگار نیست و در دوره های تاریخی مختلف، بنا بر شرایط جامعه و مبتنی بر جایگاه روحانیت و نهاد مسجد در کلیت ساختار سیاسی اجتماعی کشور، در ساحت های فرهنگی، سیاستی، اجتماعی، اقتصادی، نظامی، آموزشی و ... ورود داشته که تأثیرگذاری کارکردهای مسجد در شکل گیری نهضت های سیاسی، اجتماعی ایرانیان در ادوار مختلف مانند قیام سربداران، نهضت مشروطه، قیام گوهرشاد و به ویژه حرکت عظیم انقلاب بهمن سال 1357 و پیروزی آن و همچنین در دوران تثبیت جمهوری اسلامی ایران و دوران دفاع مقدس نمود ملموس تری یافت.

اگر چه مسجد نهادی مشترک بین همه ی فرق اسلامی است اما ویژگی ها و امکانات خاص فرهنگ شیعه، جایگاه و اهمیتی مضاعف به آن بخشیده است که اهمیت این جایگاه به سبب شیعه بودن حداکثری مردم ایران، برخی شرایط اسلوب زیست دینی در جامعه ی ایرانی و نیز پیروزی انقلاب اسلامی و ایجاد حکومت اسلامی به منزله ی حکومت برآمده از این این انقلاب دوچندان شده است.

امیرحسین احمدنیا - 6 رجب 1442

ورود